“GÜZEL TÜRKİSTAN“ ŞÂİRİ: ABDÜLHAMİD SÜLEYMAN ÇOLPAN (4 Ekim 1938)

“GÜZEL TÜRKİSTAN “ ‘IMIZIN ŞÂİRİ, BÜYÜK TÜRKÇÜ;BÜYÜK TURAN SAVAŞÇIMIZ ŞEHİT ABDÜLHAMİD SÜLEYMAN ÇOLPAN BEY’İ VE “ZİYÂLILAR KATLİÂMI” ‘NDA ŞEHİT EDİLEN DİĞER TÜRKLERİMİZİ, RAHMET VE ÖZLEMLE ANIYORUZ
(ŞEHÂDETİ: 04 EKİM 1938).

“Kozgal halkım, Yeter, şunca cevrü cefalar!”
“Yığlama yurtum eğerçi bul küningde yok bahar
Kelgüsi künlerde bahtıng yulduzı oynab kalar”
ÇOLPAN

1897 yılında Türkistan’ın Fergana vilayetine bağlı olan Andican kentinde doğdu. Gerçek adı Abdülhamit Süleyman’dır. Çolpan (Tan Yıldızı) , O’nun takma adıdır.
Çolpan Cedit doneminin en önemli şairidir. Hem medresede hem Rus okullarında öğrenim görmüş; Arapça, Farsça, Rusça ve Ingilizce öğrenmiştir. Mevlana, Sadi, Hafız, Hayyam, Nevayî, Fuzülî gibi Türk ve İslam klasiklerini okumuştur. Devrin diğer ceditçileri gibi Osmanlı, Kazan, Azerbaycan Türk edebiyatlarını yakından takip etmiştir. Türkiye’den Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Mehmet Emin, Ziya Gökalp, Mehmet Akif gibi şair ve yazarları yakından tanımıştır. Hint düşünürü Tagor’dan, İngiliz yazarı Shakespeare’den ve Rus yazarı Maksim Gorki’den bazı eserler tercüme etmiştir.
1917-1920 yılları arasında ilk önemli eserlerini veren Çolpan, 1920-1926 yılları arasında ise Oyganış (Taşkent 1922), Bulaklar (Taşkent 1924) ve Tan Sırları (Taşkent 1926) adlı eserierini yayınlamıştır. Bu eserlerinde yer alan toplam 119 şiir millî sembolizmin eşsiz örnekleridir. Çolpan, millî meseleler yanında sosyal buhranları da işlemiştir.
Şiirleri yüzünden sekiz defa tutuklandı. Stalin devrinde 1937’de, Taşkent’te yapılan bir yazarlar toplantısında “eserlerinde, ideolojik açıdan komünizm dışı meselelerle uğraştığı için, davaya ihanet ettiği” söyleyerek suçunu itiraf etmesini istediler. Çolpan “Siz beni üç gün içinde ıslah edemezsiniz”” diye cevap verdi. Bu olaydan sonra, halk düşmanı ve milliyetçi olmakla suçlanıp tutuklandı ve eli kanlı Sovyet Rejimi tarafından, “Ziyalılar Katliamı” adı verilen olayda, 4 Ekim 1938 günü; Abdulla Kadiri, Fıtrat, Pulat Saliyev, Gazi Alim Yunusov, Abdulla Taciyev, Akbar İslamov, Ankabay Hudaybahtov, Sancar Sıddık, Kurban Beregin, Azam Eyüb, Atacan Haşimov ile birlikte büyük Türkistan şairi, yazar ve mütefekkir Abdülhamit Çolpan da kurşuna dizilerek,şehit edildi.
Çolpan’ın şiirleri bağımsızlığın ve yurt sevgisinin birer timsali gibi görülmüş, Güzel Fergana, Kisen (Zincir), Kozgalış (Ayaklanma) adlı eserleri bestelenmiş ve dilden dile dolaşmıştır.
https://mamer.biz/abdulhamit-suleyman-cholpon-1897-1938/

GÜZEL TÜRKİSTAN

Guzel Türkistan senge ne boldu?
Sebeb vakitsiz güllerning soldu
Çemenler berbad kuşlar her feryad
Hemmesi mahsun bolmaz mı dil şad

Bilmem ne içün kuşlar uçmaz bahçeleringde

Birligimizning teprenmes tagı
Ümdimizning sönmez çıragı
Birleş ey halkım kelkendür çagı
Bezensin imdi Türkistan bağı

Kozgal halkım yeter şunca cevrü cefalar

Al bayrağıngni kalbim oygansın,
Kulluk, esaret barçası yansın,
Kur yengi devlet, yavlar örtensin
Ösib Turkistan kaddın kötersin!

Yayrab, yaşnab öz vetening gül bağlarında

Güzel Türkistan sana ne oldu
Seher çağında güllerin soldu
Çemenler berbad, kuşlarda feryad
Hepsi bir mahzun olmaz mı dilşad.

Bilmem niçin kuşlar ötmez bahçelerinde

Birliğimizin sarsılmaz dağı
Ümidimizin sönmez çerağı
Birleş ey halkım gelmiştir çağı
Bezensin şimdi Türkistan bağı

Uyan halkım bitsin artık bunca zulümler

Bayrağını al kalbin uyansın
Kulluk, esaretin herşeyi yansın
Kur yeni devlet düşmanlar ürksün
Yüce Türkistan göklere değsin

Yayıl yeşer öz vatanın gül bağlarında

Abdulhamit Süleyman Çolpan. (1938)